Historia szkoły

Precyzyjne odtworzenie całej historii szkoły w Pakosławiu nie jest niestety możliwe, nie zachowały się bowiem archiwalia z pierwszego półwiecza funkcjonowania placówki. W relacjach mieszkańców pojawia się nazwisko p. Jadwigi Smoleńskiej, właścicielki majątku ziemskiego w Pakosławiu, która miała podarować działkę gruntu pod budowę szkoły. Można się jedynie domyślać, że sama budowa szkoły odbywała się z dużym udziałem mieszkańców. Budowę ukończono w roku 1911, o czym świadczy data umieszczona w szczycie dachu. Pierwotnie budynek dzielił się na dwie części: dydaktyczną oraz mieszkalną, w której zapewne mieszkał p. Walerian Kwieciński, pierwszy kierownik szkoły. W radomskim archiwum zachowały się jego akta osobowe z lat 1899 -1914. W okresie pierwszej wojny, Rosjanie ewakuowali archiwum guberni radomskiej w głąb Rosji, po pokoju ryskim Polska odzyskała cześć owego archiwum, niestety akta osady szkolnej w Pakosławiu nie zachowały się. Równie mało wiadomo na temat dziejów szkoły w okresie międzywojennym, protokoły Rady Pedagogicznej zachowały się dopiero od 1937 roku. Po tej dacie istnieje możliwość dość precyzyjnego odtworzenia historii placówki.
Do wybuchu wojny szkoła była szkołą sześcioklasową, uczyło się w niej ponad dwustu uczniów. W szkole pracowało trzech nauczycieli, klasy były łączone. Okres okupacji niemieckiej nie przyniósł istotnych zmian w zakresie organizacji placówki.
Od 1945 roku kierownikiem szkoły był Jan Kościelak, pełnił tę funkcję do roku 1951, zwiększyła się liczba nauczycieli, w placówce pracowało 4 osoby. Szkoła w okresie powojennym napotykała duże trudności lokalowe, część lekcji odbywała się w budynku remizy lub wynajętych pomieszczeniach. Poprawa sytuacji lokalowej nastąpiła w roku 1960, kiedy dobudowano do szkoły mieszkanie służbowe, dawne mieszkanie kierownika przerobiono na sale lekcyjne, wygospodarowano też mały pokój nauczycielski. W roku 1951 stanowisko kierownika placówki objął Jan Wójtowicz. Lata 60 przyniosły istotną zmianę systemowa, w tym czasie wydłużono szkołę podstawową do 8 klas, spowodowało to rzecz jasna zwiększenie obsady kadrowej. W roku 1966 w szkole pracowało 7 nauczycieli. W roku 1972 nastąpiła kolejna zmiana na stanowisku kierownika szkoły, po krótkim okresie kiedy szkołą kierował Józef Wajs, dyrektorem został Feliks Smagieł, kierował on pracami placówki do 1984r.
W latach osiemdziesiątych podjęto starania na rzecz wybudowania nowej szkoły, prace ruszyły w sierpniu 1987r. W związku z kryzysem gospodarczym budowa szybko została przerwana, prace wznowiono w 1991 , które dalej przebiegały już dość sprawnie. W dniu 14 października 1993r. odbyło sie uroczyste otwarcie budynku szkoły podstawowej, symboliczną wstęgę przecięli burmistrz Iłży p. Rafał Ziętek i przewodnicząca Samorządu Uczniowskiego Anna Bogucka. W tamtych czasach był to jeden z najlepiej wyposażonych budynków dydaktycznych w gminie. W całym okresie budowy szkoły jej pracami kierowała p. Bogumiła Smagieł, która funkcję dyrektora placówki pełniła do roku 2003.
W stosunku do pierwotnych założeń budowę dość istotnie zmodyfikowano, nie wybudowana została druga kondygnacja na budynku socjalnym oraz odstąpiono od budowy sali gimnastycznej, którą ostatecznie wybudowano w roku 1997. Swój obecny wygląd zewnętrzny placówka zawdzięcza pracom, jakie przeprowadzono latem 2010 roku. Wymienione zostały wszystkie okna, dokonano ocieplenia i wykonano elewację zewnętrzną. W chwili obecnej w szkole pracuje 11 nauczycieli w  7 oddziałach uczy się 84 uczniów.
Szkoła Podstawowa w Pakosławiu ma bardzo długą i bogatą historię, dość powiedzieć, że właśnie świętowała100 –lecie swojej działalności. Uroczystość zgromadziła liczne grono absolwentów, samorządowców, uczniów, nauczycieli i mieszkańców. Doniosłym momentem rozpoczęły się jubileuszowe uroczystości. Medalem Pamiątkowym Pro Masovia, wiceprzewodnicząca Sejmiku Województwa Mazowieckiego, Bożenna Pacholczak uhonorowała Witolda Platę –dyrektora szkoły, za całokształt jego działalności zawodowej, społecznej i wybitne zasługi dla kulturalnego i społecznego rozwoju Mazowsza. Uroczystą mszą świętą odprawił w pakosławskiej kaplicy ksiądz Florian Rafalski, a po mszy uczestnicy przeszli na plac szkolny, gdzie burmistrz Iłży- Andrzej Moskwa wraz z uczennicą pierwszej klasy Natalką Cholewińską odsłonili tablicę pamiątkową, którą ufundowała Rada Rodziców.
Dyrektor Witold Plata w okolicznościowym przemówieniu wspomniał o początkach szkoły, która została wybudowana staraniem mieszkańców wioski w roku 1911, budynek szkolny przetrwał w stanie nie zmienionym do chwili obecnej służąc nadal lokalnej społeczności. Nie mogło nie pojawić się w przemówieniu dyrektora nazwisko p. Kwiecińskiego- pierwszego kierownika szkoły, który kierował nią w latach 1911-1934. Mówiąc o teraźniejszości podziękował tym wszystkim, którzy swoja pracą i działaniami przyczynili sie do powstania nowej szkoły i czynili różne starania, aby była coraz lepszą, ładniejsza, dostosowaną do zmieniających się wymogów.
Gratulacje i życzenia złożyli dyrekcji, nauczycielom i uczniom Bożenna Pacholczak, Dariusz Piątek-wicewojewoda mazowiecki, Zbigniew Gołąbek -radny sejmiku, Dorota Sokołowska - dyrektor radomskiej Delegatury Kuratorium Oświaty oraz Andrzej Moskwa-burmistrz Iłży.
Uczestnicy jubileuszu obejrzeli prezentację artystyczną uczniów, zwiedzili szkołę i wystawę fotografii przedstawiających historię szkoły. Mieli okazję obejrzeć kroniki szkolne, a także wpisać się do okolicznościowej księgi pamiątkowej.